Benh tieu duong la mot van de y te dang bao dong vi anh huong den suc khoe cua con nguoi tren toan the gioi. Neu khong tich cuc chua tri benh co the dan den cac ton thuong mach mau, tang nguy co benh dong mach vanh, dot quy, mu loa, ton thuong than kinh, va trong nhung tinh huong xau nhat co the dan den hoai tu te bao va phai cat bo. Nhung may thay hien nay cac khoa hoc gia tren nhieu nuoc tien tien da nghien cuu va chiet xuat duoc mot so hoat chat co trong hat Methi, day la mot trong so it duoc thao duoc WHO va nhieu quoc gia cong nhan la co hoat tinh giup ha luong duong trong mau rat tot. Cac nghien cuu thuc hien tren nhung nguoi tinh nguyen vien deu ghi nhan tac dung ha duong huyet rat huu hieu nhat la o nhung benh nhan bi tieu duong khong tuy thuoc vao insulin, con goi la tieu duong typ 2. Cac ket qua dang khich le nay da duoc Tien si Manoj Bhat, nha khoa hoc tai NCCS khi ong nghien cuu ve “Hieu qua ha duong huyet cua hat Methi” duoc cong bo tren tap chi “Phytotherapy Research” va “The British Journal of Pharmacology”.Do cung la mot buoc dot pha va mang lai tin vui cho hang tram trieu nguoi benh tieu duong typ 2 tren the gioi. Cac nghien cuu con cho thay rang ngoai tac dung ha duong trong mau, hat Methi con lam giam duoc mot so trieu chung cua nguoi tieu duong nhu khat nuoc, di tieu nhieu lan, yeu met va sut can. Hien nay tren the gioi su dung hat Methi rat nhieu nhu mot loai thuc pham hoac gia vi vi hat Methi mang lai rat nhieu loi ich cho suc khoe. No duoc ban o nhieu cua hang thuc pham tren nhieu nuoc va duoc xem la khong the thieu trong khau phan an hang ngay. Cac ba noi tro cung nen chu y den loai thao duoc nay va nen co mot it hat Mathi trong bep an cua minh.

O An do, moi gia dinh deu su dung hat Methi nhu mot loai gia vi de lam thom cac mon an. Dung rieng hoac hoac tron voi bot ca ri. Ho con dung no de che bien banh mi va cac loai banh nuong. Nguoi Switzeland dung lam huong lieu che bien phomai. Nguoi dan My dung hat de che bien thuc pham va lam gia vi cho cac mon canh hoac sup. Dot non cua cay duoc bam nho, tron chung vao cac mon salad. La duoc hap chin roi an nhu rau. Hat mau vang co vi hoi dang, gan nhu can tay. Trong am thuc, tot nhat la rang hat cho kho truoc khi dung de lam mat vi dang (tuy nhien neu rang qua do, hat se mat ngon). Hat cung co the cho nay mam de lam rau mam nhu gia dau, mu tat va an nhu salad.

Ten khoa hoc cua Methi la Trigonella faenum graecum L., thuoc ho Dau. Theo cac tai lieu nghien cuu trong hat Methi co chua protein 26,2%, lipit khong no 5,8%, khoang to 3% gom sat, calci, phospho, manhe, kali, natri, kem, dong, mangan, vitamin gom co vitamin C, acid folic, thiamin, riboflavin, niacin, chat xo 3% va 44,2% la duong. Trong hat con co alcaloit trigonellin, choline, saponin, chat dau, flavonoit va chat nhay. Day deu la nhung chat co ich cho co the. Theo y hoc co truyen hat Methi co vi dang tinh am, co tac dung on than, tan han, chi thong, duoc dung tri tang than hu yeu, duong huyet cao, dau da day, dau ruot, chan sung, di lai kho khan do am thap, suy yeu sinh ly va thieu sua sau sanh.

- Ngoai vai tro nhu cuu tinh cho nguoi tieu duong, hat Methi con duoc ua chuong do nhieu loi ich ma no mang lai nhuchua roi loan tieu hoa, da day, chong thieu mau, ha sot, chong nhiem khuan duong ho hap nhu viem hong, ho, viem phoi, viem xoang, kho tho, nhieu dom, Moi ngay uong 4 tach tra hat Methi, cac trieu chung tren se duoc cai thien ro ret.

- Chua hoi tho va co the co mui hoi: Theo mot nha dinh duong hoc noi tieng o Anh la Lelord Kordel cho rang chat dau dac biet co trong hat Methi da giup co the sach se va lam cho co the co mui thom, o nhung nguoi thuong xuyen uong tra nay. Chat dau tham sau vao cac duong va cac nep nhan tren cac mang nhay va ngam vao cac te bao dong thoi lam cho cac tuyen nhon va ba mo hoi duoc tay sach do do giup cho cac te bao tro nen tre hoa va tinh sach hon, hoi tho thom tho hon.

- Tri gau: ngam 2 muong hat trong nuoc va de qua dem. Den sang hom sau lay hat da ngam mem dem nghien nat thanh mot khoi deo roi boi len da dau sau do de yen trong 1 gio ruoi. Sau do goi dau that sach, gau se duoc dieu tri tot.

- Chua sung tay va phong lua: Nghien la roi dap nhu cao dan len ngay cho sung dau ben trong hoac ben ngoai hoac dap len cho phong, no co tac dung lam em diu va lam mat.

- Ngoai ra cac nghien cuu gan day con chung minh hat Methi con co tac dung bao ve te bao gan chong lai cac tac nhan gay hai cho gan nhu ruou, hoa chat, thuc pham va giup dieu tri san than rat tot.

- Hat con duoc dung de chua suy sinh duc nam (aphrodisiac) va chua ung thu vu.

Rieng doi voi phu nu, hat Methi con co cac cong dung tot nhu:

- Giup tre lau nho trong thanh phan hat co chua cac chat nhu butylated hydroxyanisole va butylated hydroxytoluene co tac dung chong oxy hoa te bao. Dap len mat moi dem truoc khi di ngu 30 phut roi rua sach voi nuoc am co tac dung ngan ngua cac vet tham nam, mun cam, tan nhang, lam da min khong kho rap va khi nhin trong nhu duoc tre them mot tuoi. Giup co the thom tho sach se

- Duong toc: bot la boi len da dau truoc khi tam, giup toc khong rung gay va giu mau toc tu nhien va bong muot. O Java, hat duoc bao che thanh cac che pham de nuoi duong toc va my pham lam dep cho phu nu.

- Lam dep: Phu nu A rap, tu Libya den Syria an hat Methi rang chin de tang can va giup tao than hinh tham my theo truong phai Ruben (cho den the ky 19, than hinh phu nu duoc xem la dep can phai phat trien, nay no va deu dan nhat la cac phan hong).

- Dieu kinh: giup cho phu nu co cam giac de chiu khong dau don trong thoi ky co kinh, tri huyet trang.

- Tang tiet sua: hat kho tan thanh bot, tron chung voi bot mi va duong che thanh banh co ten la halwa an mot luong nho (5-10g) moi ngay se giup cho co the tro lai binh thuong nhanh chong sau khi sanh. Hat xay tho uong moi ngay se giup cho cac ba me co nhieu sua de cho con bu.

Cach dung cho nguoi tieu duong :

Dang bot, dung moi ngay 2 muong bot hat hoa trong nuoc canh hoac sua. Neu dung dang hat, moi ngay 2 muong hat nhai nuot roi uong nuoc, con mot cach khac la dem ngam 2 muong hat trong mot coc nuoc lanh vao buoi toi va sang day uong het nuoc trong coc.

Thuoc giup an ngon mieng duoi dang tra duoc (ngam 0,5 gram hat Methi trong 240 ml nuoc lanh trong 3 gio, luoc va ham nong lai, co the them mat o­ng khi uong). Dung ngoai tri sung da duoi dang bot nhao de dap. Theo cac nghien cuu hat Methi duoc su dung tu lau doi de lam thuc pham va khong gay ra nhung phan ung doc hai nao.
DS Le kim Phung (Benh tieu duong Company)